EU AI Act: de transparantieregels gelden nu voor je chatbot

Gelden de EU AI Act-regels voor chatbots nu al?

Ja. De transparantieverplichtingen uit artikel 50 van de EU AI Act zijn sinds 2 augustus 2026 van toepassing. Dit is geen toekomstige deadline meer waarop je je kunt voorbereiden, maar geldend recht.

De kern is eenvoudig: een AI-systeem dat rechtstreeks met mensen communiceert, moet zo zijn ontworpen dat die mensen weten dat ze met AI te maken hebben. Dat geldt voor chatbots, AI-telefonie en spraakassistenten. Formeel legt artikel 50 lid 1 die plicht bij de aanbieder: de partij die het systeem ontwikkelt en op de markt brengt. Je klanten ervaren het wel als jouw service, dus controleer het ook zelf.

De verplichting geldt voor alle systemen die onder de regel vallen, ongeacht wanneer ze op de markt zijn gebracht. Je kunt je er dus niet op beroepen dat je chatbot er al stond voor augustus 2026.

De Europese Commissie heeft op 20 juli 2026 richtsnoeren aangenomen die uitleggen hoe je hieraan voldoet.

Wat moet je chatbot precies melden?

De melding moet uiterlijk bij de eerste interactie plaatsvinden. Niet halverwege het gesprek, niet pas als iemand ernaar vraagt.

Ze moet duidelijk en herkenbaar zijn en voldoen aan de geldende toegankelijkheidseisen. De richtsnoeren zijn expliciet over wat niet volstaat: een klein stukje tekst verstopt in de footer van je website is onvoldoende, en een vermelding weggestopt in je algemene voorwaarden ook.

De melding hoort dus zichtbaar te zijn in de interface zelf. Bij een chatwidget betekent dat een label of openingszin in het venster. Bij een AI-telefoonassistent betekent het dat de AI het aan het begin van het gesprek uitspreekt.

Er is een uitzondering: als het voor een redelijk oplettende gebruiker al overduidelijk is dat hij met AI praat, hoef je het niet apart te melden. Op die uitzondering leunen is riskant, want jij moet achteraf kunnen uitleggen waarom het overduidelijk was.

De volgende deadline: 2 december 2026

Er loopt nog een tweede klok, en die wordt vaak gemist.

Voor generatieve AI-systemen die al vóór 2 augustus 2026 op de markt waren, geeft de Digital Omnibus uitstel tot 2 december 2026 om te voldoen aan de eis van machineleesbare markering van gegenereerde content.

Content die vóór die datum is gegenereerd en gepubliceerd, hoeft niet met terugwerkende kracht gelabeld te worden. Het gaat om wat je vanaf dat moment produceert.

Voor de meeste MKB-bedrijven die een chatbot of AI-telefonie afnemen van een leverancier is dit vooral een vraag aan die leverancier: regelen jullie dit, en per wanneer?

Wat de Digital Omnibus verder veranderde

De Digital Omnibus trad op 27 juli 2026 in werking, na publicatie in het Publicatieblad van de EU op 24 juli 2026.

Het belangrijkste effect zit bij hoog-risico-systemen, niet bij chatbots. De verplichtingen voor de hoog-risico-categorie uit bijlage III zijn uitgesteld van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027.

Voor klantenservice is dat vooral geruststellend nieuws: de zware verplichtingen liggen verder weg, terwijl de lichte transparantieverplichting die op jou van toepassing is gewoon is ingegaan.

Kortom: de regel die voor jouw chatbot geldt is niet uitgesteld. Die regels die wel zijn uitgesteld, gaan waarschijnlijk niet over jou.

Hoe hoog zijn de boetes?

Voor het schenden van de transparantieverplichtingen uit artikel 50 geldt een maximum van 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag hoger is.

Dat is een ander bedrag dan het cijfer dat vaak wordt geciteerd. De zwaarste boete uit de AI Act, 35 miljoen euro of 7 procent, is voorbehouden aan verboden AI-praktijken. Daar valt een klantenservicechatbot niet onder.

In de praktijk is het risico voor een MKB-bedrijf dat te goeder trouw handelt beperkt. Maar de oplossing is zo eenvoudig dat het zonde zou zijn om het risico te lopen.

Wat je vandaag moet controleren

Open je eigen chatwidget als bezoeker. Zie je binnen een seconde dat je met AI praat, zonder te klikken of te scrollen? Zo niet, dan is dat je eerste actiepunt.

Bel je eigen bedrijfsnummer als je AI-telefonie gebruikt. Zegt de AI het aan het begin van het gesprek? Niet in een snelle disclaimer, maar zo dat een gewone beller het meekrijgt.

Controleer hetzelfde voor je andere kanalen. Gebruik je een WhatsApp-agent of reageert er AI op je LinkedIn- of Instagram-berichten, dan geldt de verplichting daar net zo goed.

Leg vast wat je hebt gedaan. Een kort document met welke AI-systemen je gebruikt, hoe je gebruikers informeert en sinds wanneer, is genoeg. Het hoeft geen boekwerk te zijn, maar je wilt het hebben als er ooit vragen komen.

Vraag je leverancier naar de markering van gegenereerde content voor de deadline van 2 december 2026.

Hoe dit werkt in Heyloha

In Heyloha bepaal je zelf hoe de AI-chatbot en AI-telefonie het gesprek openen: de begroeting stel je per kanaal in. Controleer dus of die vanaf de eerste zin duidelijk maakt dat iemand met AI praat, en zeg het met zoveel woorden.

Het helpt ook het gesprek zelf: mensen antwoorden eerlijker en komen sneller tot de kern als ze weten met wie ze praten.

Wil je dat klanten een mens kunnen bereiken, zet dan de overdracht aan je team aan. Op chatkanalen (websitechat, WhatsApp, Instagram en LinkedIn) neemt een collega het over met het hele gesprek erbij, zodat de klant niet opnieuw hoeft te beginnen. Aan de telefoon stel je per collega in wanneer de agent mag doorverbinden: bij warm doorverbinden hoort je collega eerst waarom de klant belt en neemt het gesprek dan aan. Neemt niemand op en staan terugbelverzoeken aan, dan noteert de agent een terugbelverzoek en stuurt dat naar het adres dat je kiest.

Heb je vragen over jouw specifieke inrichting, dan kijken we mee. Dit is geen juridisch advies, en bij twijfel over je eigen situatie is een jurist de juiste persoon.

Een regel die je toch al had willen volgen

Voor de meeste bedrijven komt de EU AI Act neer op één vraag: weten je klanten dat ze met AI praten? Als het antwoord ja is, ben je grotendeels klaar.

En eerlijk gezegd is dat een regel die je zonder wet ook had willen volgen. Klanten die denken dat ze met een mens praten en er halverwege achter komen dat het niet zo is, komen niet terug.

Wil je een AI-klantenservice die eerst zelf antwoordt en je team erbij kan halen als een klant een mens wil spreken? Probeer Heyloha 14 dagen gratis, binnen 30 minuten live.

Veelgestelde vragen over de EU AI Act en klantenservice